‘DNA’ của một NGO: Phát triển bền vững từ tư duy ‘Giúp người là giúp mình’

“Cốt lõi của một tổ chức phi chính phủ (NGO), theo tôi, là có thể tự đứng trên đôi chân của mình, độc lập và bền vững. Đối với SCC, trong suốt 26 năm hoạt động và phát triển, chúng tôi luôn tâm niệm giúp đỡ người khác là cách chúng tôi đứng vững trên đôi chân của mình.”

– Paul Cleves, Sáng lập Saigon Children’s Charity CIO 

Nhân dịp tổ chức Saigon Children’s Charity CIO (SCC) vinh dự nhận bằng khen từ Thủ Tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc với những đóng góp đáng kể trong việc phát triển giáo dục Việt Nam, chúng tôi có buổi phỏng vấn với ông Paul Cleves – sáng lập tổ chức saigonchildren. Những chia sẻ của ông hé mở nhiều kinh nghiệm đáng quý của một tổ chức NGO lâu năm tại Việt Nam.

Theo tôi được biết, từ sau chuyến thăm đầu tiên của ông tới Việt Nam vào năm 1987, ông đã ấp ủ ý nguyện sáng lập tổ chức Saigon Children’s Charity, và vào năm 1992 tổ chức đã ra đời. Ông có thể chia sẻ điều gì đã thôi thúc ông thành lập tổ chức này? 

Lần đầu đặt chân tới Việt Nam, đây thực là một quốc gia nghèo. Nhưng điều vô cùng thu hút tôi, đó là tinh thần của con người nơi đây. Tôi thấy, có vẻ như, cái nghèo, cái khó chỉ là về vật chất, bởi mọi người vẫn luôn vui vẻ, thân thiện, yêu đời và hiếu khách. Đặc biệt hơn, tất cả những gì họ mong mỏi là làm sao cho con cái của mình được học hành đủ đầy, còn trẻ em thì đứa nhỏ nào cũng thích đi học, mong ước được đi học. Nhìn lại, tôi thấy nhiều học trò ở nước mình còn chưa yêu thích việc học như thế.

Ngôi trường đầu tiên được xây bởi saigonchildren

Ông có thể chia sẻ lý do ông rời Anh Quốc và quyết định sống tại Việt Nam và làm việc toàn thời gian cho tổ chức NGO Saigon Children’s Charity CIO?

Thời đó, tôi vẫn làm việc toàn thời gian ở Anh và trở lại Việt Nam vào các kỳ nghỉ để thực hiện những dự án của tổ chức. Tôi có hai người bạn rất nhiệt tình, họ giúp đỡ tôi khi tôi không có mặt ở Việt Nam. Nhưng sau đó, tôi nhận ra tổ chức sẽ không đi xa được nếu tôi không dành toàn thời gian và tâm sức vào đây.

Cũng như vậy thì ở Anh, tôi luôn lo nghĩ về ‘đứa con’ của mình ở Việt Nam, một tổ chức vừa mới thành lập, vậy nên tôi quyết định sẽ chuyển hẳn tới Việt Nam để trực tiếp quản lý và phát triển các dự án của SCC.

Thời gian đầu, tổ chức đã gặp những khó khăn gì? 

Chắc bạn cũng biết, những ngày đầu, thách thức luôn là nguồn quỹ. Dù là tổ chức có đăng ký tại Anh, nhưng vào thời điểm đó chưa ai biết tới chúng tôi. SCC cũng chưa có một ban điều hành chuyên nghiệp, chưa có nhân viên toàn thời gian, cũng không có khoản lương. Tuy nhiên, cũng có thể xem đó là một trong những điểm tích cực khi những nhà tài trợ cân nhắc tới tổ chức, bởi họ biết rằng toàn bộ khoản tiền từ thiện sẽ trực tiếp giúp đỡ trẻ em nghèo tới trường.

Dần dần sau đó, từng bước nhỏ, ngày càng nhiều người biết tới và yêu mến SCC. Họ là những nhà hảo tâm cá nhân hoặc tổ chức, ở Việt Nam hoặc ngoài Việt Nam, họ hiểu và tin tưởng vào các hoạt động của SCC. Một may mắn nữa đó là vào những năm đầu chúng tôi hoạt động tại Việt Nam, những điều luật về tổ chức NGO nước ngoài hoạt động tại Việt Nam cũng còn khá ít và hầu hết đều cởi mở nên chúng tôi có cơ hội phát triển nhiều mối quan hệ với các đối tác chính phủ, địa phương, và đối tác tài trợ.

Theo ông, thời khắc nào ông cho là then chốt đã khiến saigonchildren phát triển và trở thành một trong những NGO đi đầu tại Việt Nam như hiện nay?

Tôi cho rằng saigonchildren đã có những nhân viên rất tận tụy, từ những ngày đầu tiên. Họ từng bước mở rộng dự án ra các quận, các tỉnh thành, và kiến tạo các dự án và hoạt động mới phù hợp với cộng đồng. Đó là một thời khắc quan trọng. Khi thấy tổ chức có những nhân viên mẫn cán, cùng xây dựng và phát triển tổ chức, tôi hiểu rằng SCC đang trở nên bền vững, giống như ‘đứa con’ đã bắt đầu trưởng thành và có cuộc sống độc lập. Hơn nữa, khi các nhân viên yêu thích công việc của họ, những việc họ làm luôn rất tuyệt vời!

Điều thứ hai mà tôi cho là then chốt đối với việc phát triển một tổ chức NGO, đó là một hội đồng Tín Thác uy tín và trách nhiệm. SCC may mắn có được những thành viên thuộc Hội đồng Tín Thác luôn hết lòng với tổ chức, họ cũng là những người gây quỹ giỏi bởi uy tín của họ trong công việc và ngành nghề họ theo đuổi. Đặc biệt, các thành viên hội đồng Tín Thác cũng luôn đứng sau hỗ trợ tổ chức về các nguồn lực khác nhau.

Paul Cleves (thứ hai từ phải sang) cùng Hội đồng Tín Thác saigonchildren (2018)

Cuối cùng, ông có thể chia sẻ cảm xúc của mình khi chứng kiến saigonchildren từ những ngày đầu tiên trở thành như hôm nay, đã 26 năm trôi qua? 

Cốt lõi của một tổ chức NGO, theo tôi, là có thể tự đứng trên đôi chân của mình, độc lập và bền vững. Đối với SCC trong suốt 26 năm hoạt động và phát triển, chúng tôi luôn tâm niệm ‘giúp đỡ người khác là cách chúng tôi đứng vững trên đôi chân của mình’. Với cá nhân tôi, đây là ‘DNA’ của SCC trong nhiều năm qua. Khi tổ chức giúp đỡ được càng nhiều trẻ em khó khăn có khởi đầu công bằng hơn, đồng nghĩa với việc tổ chức đang lớn lên, và được công nhận bởi những ảnh hưởng tích cực nó mang lại.

Năm nay, chúng tôi vinh dự được trao bằng khen từ Thủ Tướng Chính Phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc. Đây giống như một dấu mốc cho 26 năm giảm nghèo thông qua giáo dục và loại bỏ rào cản tới giáo dục tại Việt Nam từ năm 1992.

Saigonchildren nhận bằng khen từ thủ tướng chính phủ vào năm 2018