Nicola Lathey – người truyền cảm hứng tới chương trình Giáo dục đặc biệt tại saigonchildren

• Tác giả, nhà âm ngữ trị liệu, đồng thời là người sáng lập The Owl Centre.
• Tác giả của cuốn sách bán chạy nhất- Small Talk (được Macmillan xuất bản), cũng như một loạt sách dành cho trẻ em
• Thỉnh giảng tại các trường đại học, tổ chức từ thiện và doanh nghiệp ở Anh
• 2014, cô vinh hạnh có buổi nói chuyện với Giáo sư Robert Winston cho The Baby Show tại đấu trường Birmingham’s NEC
• Có những buổi nói chuyện về sự phát triển Âm ngữ ở trẻ em trên sóng truyền hình, đài phát thanh quốc gia/ quốc tế
• Thành viên của ASLTIP (Association of Speech and Language Therapists in Independent Practice), Đại học âm ngữ trị liệu Hoàng Gia, và Hội đồng chuyên gia y tế.
• Năm 1999, cô tốt nghiệp Đại học College London và chính thức trở thành nhàâm ngữ trị liệu. Sau khi tốt nghiệp, Nicola làm việc cho NHS và sinh sống ở nước ngoài
• 2011, cô thành lập Trung tâm Owl đầu tiên ở Oxford- được ủng hộ và khuyến khích phần lớn bởi các vị phụ huynh.

Cô đã đến với VN từ bao giờ?

Tôi gặp Hiền lần đầu vào năm 2009. Marianne đã đến đó theo chương trình VSO (Volunteer Services Overseas). Lúc đó, cô ấy là giáo viên chuyên về giáo dục đặc biệt và đang cần một chuyên gia âm ngữ trị liệu để cùng tham gia vào dự án ở Nha Trang trong 3 tháng.

Quyết định trở thành một nhà âm ngữ trị liệu của Nicola xuất phát từ thực tế em trai cô mắc Hội chứng Down.Từ đó, cô dần dần đúc kết kinh nghiệm cá nhân một cách trực tiếp về những ảnh hưởng của âm ngữ lên con trẻ.

Cô đã bắt đầu THE OWL CENTRE như thế nào?

Vào năm 2011, ngay tại Anh, The Owl Centre ra đời, trải dài dọc khắp đất nước, với khoảng 200 nhà trị liệu, hầu hết đều là nhà âm ngữ trị liệu, nhà vật lí trị liệu, giáo viên, chuyên gia dinh dưỡng về vấn đề ăn uống. Bên cạnh đó, chúng tôi còn có các nhà tâm lý học để giải quyết những khó khăn về cảm xúc, lo lắng, căng thẳng, từ chối đến trường, lạm dụng trẻ em, cùng rất nhiều nhà trị liệu tâm lý và tư vấn gia đình khác.

 Cô đã bắt đầu sự hợp tác với saigonchildren như thế nào?

Mối lương duyên của chúng tôi với Saigonchildren’s Charity CIO bắt đầu từ 2012 vì khi đó tôi và Marianne đã cùng trở lại Nha Trang cho dự án về tự kỷ một lần nữa. Từ 2012 đến 2015, các nhà trị liệu của The Owl Centre được đưa đến Nha Trang để hỗ trợ 2 trường chuyên biệt. Đến 2016, các nhà trị liệu đã đến thành phố Hồ Chí Minh. Dự án ở TPHCM này là chính thức và khá quan trọng vì quy tụ rất nhiều nhà thực hành đến từ mọi miền đất nước. Hợp tác cùng Saigonchildren là một bước tiến rất quan trọng giúp đưa những liệu pháp đạt chuẩn đi khắp VN.

Cô có thể chia sẻ vài kỉ niệm khi làm việc với saigonchildren không?

Điều mà tôi nhận ra khi đồng hành cùng saigonchildren chính là ta chỉ cần thay đổi những thứ nhỏ bé để góp nhặt tạo thành một ảnh hưởng lớn cho sự phát triển của trẻ. Lấy ví dụ khi có một bé trai được kì vọng có thể giao tiếp trong khi nó đang cần được trang bị những kỹ năng tiền ngôn ngữ chẳng hạn khả năng tập trung, sự chú ý đồng quy, khả năng chơi đùa hay các nhận thức xã hội. Những thứ này vô cùng quan trọng trước khi trẻ được tiếp xúc với ngôn ngữ. Vì thế trong suốt một năm trời, chúng tôi đến gặp từng gia đình và chuyển hướng họ tập trung vào những kỹ năng giao tiếp (như vừa đề cập) hơn chứ không đơn thuần chỉ là nói chuyện. Vào năm tiếp theo, trẻ sẽ được trang bị sẵn sàng để nói chuyện. Tuy nhiên, cũng là một thử thách cho các gia đình khi chúng tôi khuyên họ: đừng quá chú trọng câu chữ mà hãy tập trung vào các kỹ năng tập nói rồi từ từ, tự động câu chữ sẽ được hình thành bên trong trẻ. Tiếp xúc với các gia đình khác nhau từ ngày này qua ngày khác, ta sẽ không thấy được sự tiến triển nhưng khi trở lại vào năm sau, sự thay đổi đó sẽ vô cùng rõ ràng. Rất là xúc động khi mõi lần trở về Việt Nam là chúng tôi lại nhận được sự cảm kích với những gì chúng tôi đã làm, những sự chào đón nồng ấm và tình cảm chân thành từ mọi người sau mỗi khóa đào tạo. Chúng tôi cảm thấy những gì chúng tôi đang chia sẻ rất có giá trị đối với các giáo viên ở Việt Nam. 

Tầm nhìn của cô về vấn đề tự kỷ ở Việt Nam?

Chứng tự kỷ khắp mọi nơi trên thế giới đang không ngừng thay đổi theo thời gian. Nhiều biện pháp can thiệp mới lần lượt được đưa ra. Tuy nhiên thông tin lẫn kiến thức về tự kỷ chưa bao giờ là đủ. Vì thế bằng cách giúp người VN hiểu về tự kỷ cũng là cách để tạo ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ và hi vọng có thể giúp chúng đạt được nhiều thành tựu sau này khi chúng trưởng thành. Đã có 1 thống kê đáng lo ngại gần đây rằng gần 80% người có triệu chứng tự kỷ tại vương quốc Anh không có việc làm. Tất cả chúng ta đang trong giai đoạn can thiệp sớm và chúng tôi hy vọng rằng động lực đó sẽ tiếp tục đồng hành khi đứa trẻ lớn lên. Nhưng điều đó rất khó đối với lứa tuổi học sinh cấp hai-lứa tuổi ít bị ảnh hưởng hơn vì liệu pháp này không có sẵn. Và sau đó chúng phải đấu tranh với việc sống độc lập sau này. Nhưng chúng tôi hy vọng rằng khi nhiều người ở Việt Nam hiểu rõ hơn về bệnh tự kỷ, đặc biệt là vào những năm đầu đời, để họ có thể trở nên độc lập hơn khi lớn lên.

 Cô có lời khuyên nào cho các giáo viên giáo dục đặc biệt tại Việt Nam không?

Luôn luôn học hỏi! Bạn sẽ không bao giờ hiểu được hết về tự kỷ. Và hãy luôn cố gắng và cá nhân hóa sự can thiệp cho từng trẻ cụ thể. Hãy đề ra chiến lược và sử dụng những gì bạn cần từ chiến lược đó cho từng đứa trẻ. Bạn không cần sử dụng toàn bộ biện pháp can thiệp, mà chỉ lấy những gì bạn cần. Mỗi đứa trẻ là một cá nhân, vì vậy bạn phải tiếp tục xem xét nhu cầu cụ thể của chúng là gì.

 Cô có thể chia sẻ thêm về cuốn sách “Small Talk” được không?

Khi tôi viết cuốn sách này, con gái tôi còn rất nhỏ vì thế khá dễ dàng cho tôi vì tôi có thể theo dõi sự phát triển ngôn ngữ  của bé đồng thời sử dụng kiến thức âm ngữ rồi kết hợp chúng tạo thành cuốn Small Talk. Thực sự tôi không giỏi viết lách nhưng tôi chọn cách viết như cách tôi truyền đạt với các thành viên trong gia đình. Tôi không sử dụng các thuật ngữ chuyên ngành hay cố gắng phô trương từ ngữ. Và thông điệp từ cuốn sách dường như đã có ảnh hưởng khá tích cực.

Thông tin về cuốn Small Talk